01.07. br GUS opublikował raport "Liczba osób przebywających w Polsce na podstawie tak zwanych śladów życia - 31.12.2025". Z raportu wynika, że Ustroń zamieszkuje 17 150 osób, w tym niemal 2000 cudzoziemców. W deklaracjach śmieciowych jest ujętych około 14 000 mieszkańców. Luka pomiędzy deklaracją a faktycznym zamieszkiwaniem wynosi około 3000 osób czyli około 1/4. Dyskusję na temat wysokości stawek opłaty za śmieci powinno zacząć się od weryfikacji deklaracji śmieciowych i uszczelnienia systemu. Przykładem niech będzie pobliski Skoczów, który wiosną tego roku rozpoczął sprawdzanie faktycznej liczby osób zamieszkujących w danej nieruchomości. W razie wykrycia nieprawidłowości mieszkańcy muszą uiścić opłatę śmieciową do 5 lat wstecz. Urząd posiada narzędzia żeby weryfikować zgodność deklaracji ze stanem faktycznym, np. cudzoziemcy przebywający w RP mają obowiązek meldunkowy - wystarczy sprawdzić adres zameldowania z deklaracją. Straż Miejska lub/i odpowiedni wydział powinny przeprowadzać regularne i systematyczne kontrole zamieszkujących w budynkach, ze szczególnym uwzględnieniem tych, dla których nie została złożona deklaracja. Bez skutecznego uszczelnienia systemu podnoszenie opłat jest jak dolewanie wody do dziurawego wiadra. W poprzednich latach zaczęto kontrolować domki letniskowe - ilość deklaracji wzrosła bodaj trzykrotnie.

Zanim podejmie się najłatwiejsze rozwiązanie, czyli sięgnięcie do kieszeni mieszkańców uczciwie płacących za wywóz śmieci, należy przeanalizować kilka istotnych zagadnień: 1. Czy wszystkie gospodarstwa domowe mają podpisaną i aktywną umowę na wywóz śmieci? 2. Czy liczba osób zgłoszonych w deklaracji ZGODNA JEST a faktyczną liczbą osób aktualnie zamieszkujących w gospodarstwie domowym? 3. Czy mieszkania pod wynajem aktualizują na bieżąco w deklaracjach śmieciowych stan lokatorów? Co z osobami zamieszkującymi "czasowo" u krewnych? 4. Czy firmy i pensjonaty rozliczają się systematycznie z aktualnych ilości wytwarzanych śmieci, a w szczególności z ich nadwyżek (które mogą trafiać jako nieograniczona ilość śmieci z prywatnych posesji)/ 5. Co dzieje się ze śmieciami z zamieszkałych posesji, gdzie nigdy śmieci nie są wystawiane? Gdzie one "znikają? 6. Czy Urząd sprawdzał/poszukiwał tańszych odbiorców śmieci? 7. Czemu nie jest egzekwowane przestrzeganie wprowadzonych przepisów dotyczących wystawiania śmieci zmieszanych wyłącznie w pojemnikach opatrzonych adresem posesji? 8. Czy odliczanie symbolicznej złotówki (1 zł) za posiadanie kompostownika nie powinno być zmienione na wyższą kwotę, skoro wywóz wszelkich śmieci drożeje? Podniesienie opłat za wywóz śmieci nie rozwiąże samo z siebie powyższych spraw, a może jedynie poskutkować wzrostem patologii śmieciowej. Chyba warto się nad tym zastanowić.

Wnoszę o ponowne przeanalizowanie proponowanej stawki 49 zł miesięcznie od mieszkańca oraz o przedstawienie mieszkańcom pełnej, przejrzystej kalkulacji kosztów systemu gospodarowania odpadami. Nie kwestionuję, że koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami w Ustroniu są wysokie i że ich wzrost może uzasadniać podniesienie obecnej opłaty wynoszącej 41 zł. Mam jednak poważne wątpliwości, czy przedstawione uzasadnienie pozwala stwierdzić, że właśnie stawka 49 zł jest konieczna i optymalna. W mojej ocenie przed podjęciem decyzji należy dokładniej uwzględnić specyfikę Ustronia jako miasta turystycznego, sezonowy napływ osób spoza miasta, rozwój zabudowy apartamentowej oraz różnicę pomiędzy liczbą osób faktycznie korzystających z systemu a liczbą osób ujętych w deklaracjach. 1. Wysokie koszty systemu są faktem Z przedstawionego uzasadnienia wynika, że przewidywany koszt funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami w 2026 r. wynosi około 11,04 mln zł, podczas gdy przewidywane wpływy z opłat wynoszą około 8,54 mln zł. Oznacza to różnicę około 2,5 mln zł. Jest to istotny argument przemawiający za koniecznością podjęcia działań finansowych. Nie można jednak utożsamiać istnienia deficytu systemu z automatyczną koniecznością ustalenia stawki na poziomie 49 zł. Najpierw należy odpowiedzieć na pytanie, z czego dokładnie wynika wzrost kosztów oraz jaka część tych kosztów jest generowana przez stałych mieszkańców, a jaka przez osoby przyjezdne, nieruchomości wykorzystywane turystycznie i inne podmioty korzystające z infrastruktury miasta. 2. Ustroń jest miastem turystycznym i system odpadów powinien uwzględniać tę specyfikę Ustroń nie jest typową gminą mieszkaniową. W okresach zwiększonego ruchu turystycznego liczba osób faktycznie przebywających w mieście może znacząco przekraczać liczbę stałych mieszkańców. Dotyczy to zarówno osób nocujących w hotelach, pensjonatach i apartamentach, jak również turystów jednodniowych i weekendowych. Bliskość aglomeracji śląskiej dodatkowo sprzyja turystyce krótkoterminowej i jednodniowej. Osoba przyjeżdżająca na jeden dzień może korzystać z infrastruktury Ustronia, gastronomii, przestrzeni publicznej i atrakcji turystycznych oraz generować odpady, nie zwiększając jednocześnie liczby mieszkańców ujętych w systemie opłat. Dlatego przy ocenie kosztów systemu nie powinno się bezrefleksyjnie przyjmować, że wszystkie odpady powstają w związku z funkcjonowaniem stałej liczby mieszkańców. 3. Potrzebne są dane pokazujące sezonowość ilości odpadów Za szczególnie istotne uważam przedstawienie przez Miasto danych miesięcznych dotyczących ilości odbieranych odpadów. Należy porównać co najmniej: * styczeń, * luty, * marzec, * kwiecień, * maj, * czerwiec, * lipiec, * sierpień, * wrzesień, * październik, * listopad, * grudzień, w kolejnych latach. Dopiero takie zestawienie pozwoli odpowiedzieć na podstawowe pytanie: czy w okresie największego ruchu turystycznego ilość odpadów w Ustroniu rzeczywiście znacząco rośnie? Jeżeli w lipcu i sierpniu ilość odpadów jest wyraźnie większa niż w miesiącach marzec,kwiecień oraz Październik i Listopad, będzie to mocnym potwierdzeniem wpływu turystyki na koszty systemu. Jeżeli natomiast różnica jest niewielka, argument dotyczący sezonowego ruchu turystycznego powinien mieć odpowiednio mniejsze znaczenie. 4. Należy uwzględnić rozwój zabudowy i wzrost liczby lokali wykorzystywanych turystycznie Ustroń rozwija się również poprzez powstawanie nowych budynków mieszkalnych i apartamentowych. Sama liczba mieszkań nie jest oczywiście równoznaczna z liczbą mieszkańców. Nowe lokale mogą być: * zamieszkiwane na stałe, * wynajmowane długoterminowo, * wynajmowane krótkoterminowo turystom, * wykorzystywane przez właścicieli sezonowo, * pozostawać okresowo niezamieszkałe. Z punktu widzenia gospodarki odpadami jest to jednak bardzo istotne. Jeżeli liczba lokali rośnie szybciej niż liczba osób wykazanych w deklaracjach, a jednocześnie rośnie ilość odbieranych odpadów, należy sprawdzić, czy wszyscy faktyczni użytkownicy nieruchomości są prawidłowo uwzględnieni w systemie. 5. Liczba osób zameldowanych nie może być jedynym punktem odniesienia Wcześniejsze dane miejskie wskazywały na różnicę pomiędzy liczbą osób zameldowanych a liczbą osób wykazywanych w deklaracjach dotyczących opłat za odpady. Nie oznacza to automatycznie, że osoby te nie płacą za odpady — część osób zameldowanych może faktycznie mieszkać poza Ustroniem. Pokazuje to jednak, że liczba zameldowanych mieszkańców nie jest wystarczającą informacją do oceny rzeczywistego obciążenia systemu. W związku z tym zasadne jest przedstawienie przez Miasto: 1. liczby osób zameldowanych, 2. liczby osób wykazanych w deklaracjach, 3. szacunkowej liczby osób faktycznie zamieszkujących Ustroń, 4. liczby nieruchomości i lokali mieszkalnych, 5. liczby nieruchomości wykorzystywanych na cele krótkoterminowego najmu, 6. wyników kontroli deklaracji, 7. kwoty dodatkowych należności ustalonych w wyniku tych kontroli. 6. Należy rozdzielić koszt mieszkańców od kosztu funkcji turystycznej miasta Uważam, że jest to jeden z najważniejszych elementów całej dyskusji. Mieszkańcy Ustronia powinni ponosić koszty systemu w zakresie, w jakim wynikają one z odpadów generowanych przez mieszkańców. Jednocześnie Ustroń jako miasto turystyczne ponosi koszty obsługi znacznie większej liczby osób korzystających z miasta. Nie oznacza to, że turysta powinien być obciążany bezpośrednio opłatą śmieciową. Oznacza jednak, że przy planowaniu polityki finansowej miasta należy ustalić, jaka część kosztów systemu wynika z funkcji turystycznej Ustronia. Dopiero wtedy można sprawiedliwie ocenić wysokość obciążenia nakładanego na stałych mieszkańców. 7. Stawka 49 zł wymaga szczegółowego uzasadnienia Wzrost z 41 zł do 49 zł oznacza: * wzrost miesięcznej opłaty o 8 zł, * wzrost o około 19,5%, * dodatkowy koszt 96 zł rocznie na jedną osobę, * dodatkowy koszt 384 zł rocznie dla gospodarstwa czteroosobowego. Tak znacząca podwyżka powinna być poprzedzona pełną i możliwą do zweryfikowania kalkulacją. Szczególnie istotne jest wyjaśnienie rozbieżności występującej w materiałach dotyczących proponowanej stawki — w części uzasadnienia pojawia się kwota 45 zł (tabela str 3 Uzasadnienia) podczas gdy projekt uchwały przewiduje 49 zł. Przy uchwale powodującej tak znaczący wzrost obciążenia mieszkańców dokumentacja powinna być w tym zakresie całkowicie jednoznaczna. 8. Należy rozważyć alternatywne stawki Przed podjęciem ostatecznej decyzji zasadne jest przedstawienie mieszkańcom co najmniej czterech wariantów: 41 zł – obecna stawka 45 zł – umiarkowana podwyżka 47 zł – wariant pośredni 49 zł – wariant proponowany Dla każdego wariantu należy podać: * przewidywane wpływy, * przewidywaną dopłatę z budżetu miasta, * wpływ na gospodarstwo jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe, * przewidywany wynik systemu w pełnym roku obowiązywania stawki. Takie zestawienie pozwoli mieszkańcom ocenić nie tylko samą wysokość opłaty, ale również rzeczywisty skutek finansowy poszczególnych rozwiązań. 9. W pierwszej kolejności należy uszczelnić system Jeżeli istnieją nieruchomości lub osoby korzystające z systemu, które nie są prawidłowo ujęte w deklaracjach, należy w pierwszej kolejności dążyć do uszczelnienia systemu. Podwyższenie stawki wszystkim mieszkańcom nie powinno być podstawowym sposobem kompensowania kosztów wynikających z ewentualnych nieprawidłowości w deklaracjach. Warto również analizować, czy koszty związane z obsługą nieruchomości wykorzystywanych komercyjnie i turystycznie są prawidłowo przypisywane do odpowiednich podmiotów. 10. Wniosek Wnoszę o: 1. nieprzyjmowanie stawki 49 zł bez przedstawienia pełnej kalkulacji jej wysokości; 2. przedstawienie miesięcznych danych dotyczących ilości odpadów z co najmniej dwóch ostatnich lat; 3. przedstawienie danych pozwalających określić wpływ sezonu turystycznego na ilość odpadów; 4. przedstawienie liczby osób ujętych w deklaracjach w kolejnych latach; 5. przedstawienie liczby nieruchomości i lokali mieszkalnych oraz dynamiki ich wzrostu; 6. przedstawienie wyników kontroli deklaracji i skali nieujętych w systemie osób; 7. przedstawienie kosztu odbioru i zagospodarowania poszczególnych frakcji odpadów w kolejnych latach; 8. przedstawienie, jaka część kosztów systemu wynika z funkcji turystycznej Ustronia; 9. przedstawienie wariantowej kalkulacji stawek 45, 47 i 49 zł; 10. rozważenie etapowego podniesienia opłaty zamiast jednorazowego wzrostu z 41 do 49 zł. 11. Informacji czy przy kalkulacji stawki 49 zł uwzględniono zmniejszenie ilości odpadów komunalnych w związku z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego od 1 października 2025 r., a jeżeli tak, to w jakiej wysokości? Proszę o przedstawienie prognozowanej redukcji masy poszczególnych frakcji odpadów oraz wpływu tej redukcji na koszt systemu w 2026 r. Podsumowanie stanowiska Nie kwestionuję konieczności racjonalnego finansowania systemu gospodarowania odpadami. Kwestionuję natomiast to, czy na podstawie przedstawionych materiałów można uznać, że stawka 49 zł została wystarczająco uzasadniona. Ustroń jest specyficznym miastem turystycznym. Koszty gospodarki odpadami mogą być zwiększane nie tylko przez stałych mieszkańców, ale również przez turystów, osoby przyjeżdżające z aglomeracji śląskiej, użytkowników apartamentów i nieruchomości wykorzystywanych sezonowo. Jednocześnie rozwój zabudowy mieszkaniowej i apartamentowej może powodować wzrost ilości odpadów bez proporcjonalnego wzrostu liczby osób wykazywanych w systemie opłat. Dlatego przed obciążeniem mieszkańców kolejną znaczącą podwyżką należy najpierw dokładnie ustalić, kto generuje koszty systemu i w jakiej części. W mojej ocenie podwyżka z 41 zł może być uzasadniona, natomiast stawka 49 zł wymaga znacznie pełniejszego uzasadnienia niż przedstawione obecnie. Rozsądnym rozwiązaniem byłoby rozważenie stawki pośredniej, np. 45–47 zł, połączonej z intensywnym uszczelnieniem systemu i przedstawieniem mieszkańcom rzeczywistych danych o sezonowości oraz strukturze kosztów. Mieszkańcy mają prawo oczekiwać nie tylko informacji, ile kosztuje system gospodarowania odpadami, ale również odpowiedzi na pytanie, dlaczego koszt ten ma być w tak dużej części pokrywany właśnie przez nich.

Wnoszę o wprowadzenie do uchwały systemowych zniżek i ulg w opłatach dla wybranych grup społecznych. Proponuję, aby dokumentem uprawniającym do uzyskania bonifikaty (np. 10/15% zniżki) były: Ustrońska Karta Mieszkańca – jako narzędzie premiujące osoby stale zamieszkujące i rozliczające podatki dochodowe w naszym mieście(ulga tylko dla jednej- wskazanej, wybranej przez mieszkańca nieruchomości w Ustroniu), dzięki temu osoby posiadające więcej nieruchomości- będące w lepszej sytuacji życiowej i nie zameldowane- nieodprowadzające podatków dla Ustronia - musiały by płacić pełną opłatę ryczałtową za każdą nieruchomość dodatkową. W tym przypadku 10% zniżki od sumy rocznych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi byłoby uczciwą propozycją dla nas, mieszkańców na stałe zameldowanych. Karta Dużej Rodziny – w celu realnego wsparcia i odciążenia budżetów rodzin wielodzietnych, które z natury rzeczy generują większe koszty utrzymania, oczywiście w połączeniu z Kartą Mieszkańca Ustronia. Tutaj proponowałbym w ramach "polityki prorodzinnej" 15% zniżki w ujęciu rocznym. Legitymacja Osoby Niepełnosprawnej – jako niezbędna pomoc dla osób z niepełnosprawnościami, które często znajdują się w trudniejszej sytuacji materialnej i życiowej.Również w połączeniu z Kartą Mieszkańca Ustronia. Tutaj proponowałbym również 15% w skali roku. Wprowadzenie powyższych ulg byłoby wyrazem solidarnej i odpowiedzialnej polityki społecznej Ustronia. Pozwoli to zredukować obciążenia finansowe dla najbardziej wrażliwych grup mieszkańców w obliczu rosnących stawek opłat. W początkowej fazie wprowadzania pewnie zapanowałby lekki chaos jak w przypadku wprowadzenia obowiązku posiadania karty mieszkańca na PSZOK, ale w długim terminie byłby to nie tyle miły ukłon w stronę mieszkańców co rzeczywista, opiekuńcza pomoc Miasta. Dodatkowo pokazuje, że miasto promuje i zachęca do meldowania się w Ustroniu, co odzwierciedlałoby się to w realnych korzyściach finansowych w budżecie Miasta.